Trong bối cảnh số lượng nhà khởi công tại Ontario đang rơi vào trạng thái mà nhà kinh tế Mike Moffatt gọi là "rơi tự do", chính phủ liên bang và chính quyền tỉnh bang đã quyết định mở rộng chương trình hoàn thuế HST cho nhà xây mới. Đây là một cuộc thử nghiệm kéo dài một năm nhằm hồi sinh các dự án đang bị đình trệ.

Chi tiết về biện pháp kích cầu mới

Chính sách này nhắm trực tiếp vào chi phí xây dựng thay vì giá bán lại trên thị trường:

Nội dung: Loại bỏ hoàn toàn 13% thuế HST đối với các căn nhà mới đủ điều kiện có giá trị lên đến 1 triệu USD. Các mức giá cao hơn sẽ nhận được mức giảm trừ thấp dần.

Thời hạn: Áp dụng trong một khung thời gian giới hạn từ năm 2026 – 2027.

Kỳ vọng: Chính phủ ước tính biện pháp này có thể thúc đẩy thêm 8.000 căn nhà khởi công, hỗ trợ khoảng 21.000 việc làm và đóng góp 2,7 tỷ USD vào GDP của Ontario.

Thuế đánh vào nguồn cung, không phải nhu cầu

Nhà kinh tế Mike Moffatt nhấn mạnh sự khác biệt cơ bản của chính sách này so với các biện pháp hỗ trợ người mua thông thường:

Bản chất: Vì thuế HST chỉ áp dụng cho nhà mới, nên nó hoạt động như một loại thuế đánh vào quá trình xây dựng. Việc cắt giảm loại thuế này thực chất là một biện pháp hỗ trợ phía cung.

Tác động thị trường: Việc giảm thuế cho nhà mới sẽ tạo ra nguồn cung mới, từ đó cạnh tranh trực tiếp và làm giảm áp lực nhu cầu đối với thị trường nhà bán lại (resale).

Ai là người hưởng lợi thực sự từ khoản hoàn thuế?

Trước những nghi ngại cho rằng các nhà phát triển sẽ tăng giá bán để "nuốt trọn" khoản hoàn thuế, ông Moffatt chỉ ra rằng:

Quyền lực định giá: Sự sụt giảm tới 95% doanh số bán nhà tiền xây dựng (pre-construction) tại một số khu vực thuộc Greater Toronto cho thấy các nhà phát triển hiện không có quyền tự quyết về giá.

Vị thế người mua: Trong bối cảnh hiện tại, người mua nhà là "tài sản khan hiếm". Do đó, họ sẽ là đối tượng gặt hái phần lớn lợi ích từ chính sách này, bên cạnh một phần nhỏ thuộc về chủ đất và các đơn vị cung cấp vật tư, nhân công.

Cuộc thử nghiệm trong một thị trường chưa có tiền lệ

Chính sách này được thiết kế như một chương trình thí điểm kéo dài một năm để tạo ra sự cấp bách cho thị trường.

Bối cảnh lịch sử: Ông Moffatt nhận định chúng ta đang thiếu một "bản đồ" chỉ dẫn vì thị trường hiện tại chưa từng có tiền lệ kể từ đầu những năm 1990.

Các biện pháp bổ trợ: Khoản hoàn thuế này nằm trong một hệ thống các chính sách thuế hiện có, bao gồm việc hoàn 100% GST/HST cho nhà thuê chuyên dụng (purpose-built rentals) và các ưu đãi HST cho người mua nhà lần đầu.

Nhận định từ ngành công nghiệp

Mặc dù các đại diện trong ngành hoan nghênh nỗ lực mở rộng hoàn thuế của Ontario, họ vẫn nhấn mạnh rằng chỉ riêng các biện pháp cứu trợ thuế sẽ không thể lấp đầy hoàn toàn khoảng cách thiếu hụt nguồn cung nhà ở của tỉnh bang. Chính sách này cần được xem như một bước đi nhằm giải quyết các dự án đang bị tắc nghẽn hơn là một giải pháp tổng thể cho cuộc khủng hoảng nhà ở.