Cuộc khủng hoảng nhà ở tại Canada không còn chỉ là câu chuyện của thị trường mà đã trở thành vấn đề về sự an nguy của thế hệ trẻ. Các nghiên cứu mới nhất chỉ ra mối liên hệ trực tiếp giữa chi phí nhà ở, việc chậm trễ sở hữu nhà và sự sụt giảm nghiêm trọng mức độ hài lòng với cuộc sống.
Khủng hoảng hạnh phúc bắt nguồn từ kinh tế
Một nghiên cứu của Đại học Alberta dựa trên mẫu khảo sát Gallup World Poll từ năm 2008 đến 2025 đối với người lớn từ 20 đến 34 tuổi đã ghi nhận:
Sự sụt giảm mạnh trong cách người trẻ đánh giá cuộc sống trên thang đo Cantril Ladder.
Nhận thức ngày càng tồi tệ về khả năng chi trả nhà ở, mức sống và triển vọng việc làm.
Các nhà nghiên cứu nhận định: "Cuộc khủng hoảng hạnh phúc của người trẻ Canada, ở mức độ lớn, chính là một cuộc khủng hoảng kinh tế".
Trong giai đoạn 2023–2025, cứ 5 người trẻ (20–34 tuổi) thì có 1 người báo cáo tình trạng mất an ninh về chỗ ở, trong khi tỷ lệ này ở người cao tuổi chỉ là 1/13.
Khoảng cách giữa Thu nhập và Giá nhà
Sự mất kết nối giữa giá trị tài sản và thu nhập thực tế đang trở nên rõ rệt hơn bao giờ hết:
Giá nhà khởi điểm: Tăng khoảng 265% kể từ năm 2004.
Thu nhập hộ gia đình trẻ: Chỉ tăng 76% trong cùng giai đoạn (theo báo cáo tháng 02/2026 của Missing Middle Initiative).
Chuyên gia kinh tế Rachel Battaglia từ RBC phân tích rằng sự gia tăng tài sản của các hộ gia đình trẻ từ năm 2020 không đến từ tăng trưởng thu nhập mà chủ yếu nhờ các khoản hỗ trợ từ chính phủ trong đại dịch, sự tăng giá tài sản và hỗ trợ từ gia đình.
Áp lực đè nặng và niềm tin lung lay
Theo dữ liệu từ Cơ quan Thống kê Canada (2024):
51% người trẻ (20–35 tuổi) phải thay đổi kế hoạch chuyển nhà do giá cả tăng cao (so với 25% ở người lớn tuổi).
Hơn 8/10 người trẻ phải đối mặt với ít nhất một thách thức về nhà ở.
Viện Angus Reid cho biết 67% người dân cho rằng chính phủ của Thủ tướng Carney chưa giải quyết hiệu quả vấn đề khả năng chi trả nhà ở. Đồng thời, một khảo sát từ Easy Home Renovation cho thấy ngày càng nhiều người Canada từ 18 đến 44 tuổi đang từ bỏ giấc mơ sở hữu nhà vì coi đó là mục tiêu không thực tế.
Đề xuất tái cấu trúc hệ thống nhà ở
Thay vì các ưu đãi hạn hẹp cho người mua nhà lần đầu, Missing Middle Initiative kêu gọi chính phủ coi nhà ở là một hệ thống liên kết:
Tăng nguồn cung cho thuê: Giảm giá thuê giúp người đi thuê dễ dàng tiết kiệm tiền đặt cọc hơn.
Tối ưu hóa không gian: Hỗ trợ người cao tuổi thu nhỏ nơi ở (downsize) và các gia đình đang phát triển mở rộng không gian (upsize) để giải phóng các đơn vị nhà ở cho thế hệ tiếp theo.
Bốn mục tiêu quốc gia được đề xuất:
Xây dựng nhà cho các gia đình thực thụ.
Tái thiết lập lộ trình sở hữu nhà.
Điều chỉnh quy mô nhà ở phù hợp cho các gia đình hiện hữu.
Chuyển dịch thị trường từ danh mục đầu tư sang phục vụ gia đình bằng cách khuyến khích nhà đầu tư tài trợ xây dựng khu cho thuê mới thay vì thu gom nhà có sẵn.
