Khi Thủ tướng Mark Carney gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong tuần này – chuyến thăm đầu tiên của một thủ tướng đương nhiệm tới nước này kể từ năm 2017 – một chuyên gia cảnh báo rằng rủi ro rất cao và cần hết sức cảnh giác.

Carney đã thông báo về chuyến đi này vào tuần trước, nói rằng quyết định này được đưa ra vì Canada đang tìm cách xây dựng một “nền kinh tế cạnh tranh, bền vững và độc lập”.

“Chúng ta đang thiết lập các mối quan hệ đối tác mới trên toàn thế giới để chuyển đổi nền kinh tế của chúng ta từ một nền kinh tế phụ thuộc vào một đối tác thương mại duy nhất, sang một nền kinh tế mạnh mẽ hơn và kiên cường hơn trước những cú sốc toàn cầu”, Carney nói trong tuyên bố.

Vina Nadjibulla, phó chủ tịch nghiên cứu và chiến lược tại Quỹ Châu Á Thái Bình Dương của Canada, gọi cuộc gặp này là một thử thách quan trọng đối với “ngoại giao thực dụng” của Carney.
“Ông ấy sẽ phải tìm ra một sự cân bằng khó khăn giữa việc theo đuổi hợp tác kinh tế với Trung Quốc, đặc biệt là trong các lĩnh vực như năng lượng, với các vấn đề an ninh quốc gia và an ninh kinh tế nghiêm trọng mà chúng ta vẫn phải quản lý khi nói đến Trung Quốc,” bà Nadjibulla nói với kênh truyền hình CTV News Channel hôm thứ Hai.

Thủ tướng Mark Carney dự kiến sẽ gặp Chủ tịch Tập Cận Bình trong chuyến thăm Trung Quốc của ông. Hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ thảo luận về hạt cải dầu, thuế quan đối với xe điện và nhiều vấn đề khác.

Bà Nadjibulla, một chuyên gia về an ninh quốc tế và xây dựng hòa bình, nhấn mạnh rằng thủ tướng phải tìm cách tránh sự phụ thuộc chiến lược vào đối tác thương mại duy nhất này.

“Với Trung Quốc, chúng ta có lịch sử về sự ép buộc kinh tế,” bà Nadjibulla nói thêm. “Trung Quốc sử dụng sự phụ thuộc kinh tế, như trong trường hợp hạt cải dầu, để tạo đòn bẩy chính trị.”

Trong khi bà Nadjibulla cho rằng điều quan trọng là ông Carney phải tiếp cận Trung Quốc một cách thực dụng, bà cũng chỉ ra rằng sẽ rất “thú vị” để xem ông ấy sẽ xử lý cuộc đối thoại xung quanh an ninh quốc gia và kinh tế của Canada như thế nào.

“Chúng ta không nên nhầm lẫn sự hợp tác kinh tế với lòng tin hay sự liên kết chiến lược,” bà Nadjibulla nói, gọi mối quan hệ giữa Canada và Trung Quốc là “phức tạp”. Bà nói thêm rằng có một số cơ hội kinh tế cần được khai thác như dầu khí và nông nghiệp.

“Sự hợp tác thực dụng là tốt. Nhưng quên lãng về mặt ngoại giao sẽ là một sai lầm,” bà nói.

Bà Nadjibulla cho rằng việc chuyến đi này diễn ra đã là một sự kiện quan trọng.

Quan hệ giữa hai quốc gia bắt đầu xấu đi vào cuối năm 2018, khi Canada bắt giữ giám đốc điều hành viễn thông Trung Quốc Mạnh Ôn Châu theo yêu cầu của Mỹ.

Trung Quốc đáp trả bằng việc bắt giữ hai công dân Canada – Michael Kovrig và Michael Spavor – với cáo buộc gián điệp, cho đến khi một thỏa thuận được ký kết để tạo điều kiện cho việc thả cả hai người Canada và bà Ôn Châu vào năm 2021.

Mối quan hệ giữa hai quốc gia càng xấu đi sau khi Canada, theo bước Mỹ, áp thuế 100% đối với xe điện và thuế 25% đối với thép, nhôm nhập khẩu từ Trung Quốc.

Nhóm chuyên gia Front Bench đưa ra ý kiến về chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng, vấn đề thuế quan đối với xe điện và hạt cải dầu, những yếu tố tạo nên một chuyến đi thành công, và kết quả nếu không đạt được thỏa thuận nào.

Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết Trung Quốc mong chờ chuyến thăm của ông Carney vì “mục đích cải thiện quan hệ Trung Quốc-Canada”.

“Nếu có cách nào đó để đạt được một số thỏa thuận về năng lượng, có tiến triển nào đó về thuế quan đối với hạt cải dầu, đồng thời thể hiện rằng Canada tiếp tục nhận thấy những thách thức đến từ Trung Quốc về các vấn đề nhân quyền, can thiệp nước ngoài… tôi nghĩ đó sẽ là bằng chứng của sự thành công”, Nadjibulla nói.
Trong khi đó, bà nói rằng mặc dù đây là nỗ lực của ông Carney nhằm đa dạng hóa sự tham gia kinh tế của Canada, điều quan trọng là phải nhớ rằng phần lớn châu Á và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương nằm ngoài Trung Quốc.

“Chúng ta cần xem Trung Quốc như một phần của chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương rộng lớn hơn, chứ không phải là toàn bộ sự tham gia của chúng ta với châu Á,” bà Nadjibulla nói.

CTVNewsToronto.ca