Thủ tướng Canada Mark Carney có khả năng sẽ thăm Ấn Độ vào tuần đầu tiên của tháng 3 và ký kết các thỏa thuận về uranium, năng lượng, khoáng sản và trí tuệ nhân tạo, Dinesh Patnaik, Cao ủy Ấn Độ tại Canada, cho biết trong một cuộc phỏng vấn.
Ông Carney đang nỗ lực hết sức để đa dạng hóa các liên minh của Canada ngoài Mỹ, đối tác thương mại hàng đầu của nước này. Tại Davos tuần trước, ông đã nhận được sự hoan nghênh nhiệt liệt hiếm hoi khi tuyên bố rằng trật tự dựa trên luật lệ cũ đã kết thúc và kêu gọi các cường quốc tầm trung như Canada xây dựng các liên minh để định hình một thế giới công bằng hơn, kiên cường hơn.
Bài phát biểu gây sốt của ông diễn ra sau thỏa thuận với Trung Quốc về việc cắt giảm thuế quan đối với xe điện và hạt cải dầu, đồng thời mở ra thị trường xuất khẩu trị giá lên tới 7 tỷ đô la Canada (5,11 tỷ đô la Mỹ) khi ông nỗ lực tăng gấp đôi xuất khẩu ngoài Mỹ trong thập kỷ tới.
Ông Carney cũng đang thiết lập lại quan hệ với Ấn Độ sau khi người tiền nhiệm Justin Trudeau cáo buộc chính phủ Ấn Độ liên quan đến vụ sát hại một lãnh đạo ly khai người Sikh vào năm 2023. Ấn Độ đã phủ nhận những cáo buộc này.
Thủ tướng Narendra Modi đã tham dự hội nghị thượng đỉnh G7 theo lời mời của ông Carney năm ngoái và một số bộ trưởng của ông Carney đã đến thăm Ấn Độ.
“Tôi có cảm giác tuần đầu tiên của tháng Ba là thời điểm hai bên đang hướng tới,” Cao ủy Patnaik nói về chuyến thăm của ông Carney trong một cuộc phỏng vấn cuối tuần.
Văn phòng của ông Carney từ chối bình luận. Thủ tướng Úc Anthony Albanese hôm Chủ Nhật cho biết ông Carney sẽ đến thăm Úc vào tháng Ba để phát biểu trước quốc hội.
Bộ trưởng Năng lượng Canada Tim Hodgson đang có chuyến thăm Ấn Độ trong tuần này và cho biết thời điểm chuyến thăm của Thủ tướng Carney vẫn chưa được ấn định.
“Chúng tôi có kế hoạch để Thủ tướng đến thăm vào một thời điểm nào đó trong năm nay, điều đó sẽ phụ thuộc vào tiến độ mà chúng ta đạt được,” ông Hodgson nói trong một cuộc phỏng vấn hôm Chủ nhật.
Các cuộc đàm phán chính thức về Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện (CEPA) với Ấn Độ cũng dự kiến sẽ bắt đầu vào tháng 3, ông Patnaik cho biết. Hai nước đã nhất trí nối lại các cuộc đàm phán thương mại bị đình trệ vào tháng 11.
Ông Carney sẽ ký các thỏa thuận nhỏ hơn với chính phủ Ấn Độ về năng lượng hạt nhân, dầu khí, môi trường, trí tuệ nhân tạo và điện toán lượng tử cũng như các thỏa thuận về giáo dục và văn hóa trong chuyến thăm của mình, ông Patnaik cho biết.
Một thỏa thuận cung cấp uranium trị giá 2,8 tỷ đô la Canada trong 10 năm có khả năng sẽ được đưa vào, ông nói thêm.
Ông Hodgson không xác nhận thỏa thuận này, nhưng cho biết Canada sẵn sàng bán uranium theo thỏa thuận hợp tác hạt nhân Canada-Ấn Độ miễn là Ấn Độ sẵn sàng tuân thủ các biện pháp bảo đảm của Cơ quan Năng lượng Quốc tế.
“Chúng tôi biết rằng Ấn Độ là một quốc gia hạt nhân lớn và có những kế hoạch lớn để phát triển việc sử dụng năng lượng hạt nhân cho mục đích dân sự,” ông Hodgson nói. “Vì vậy, đó sẽ là một trong những chủ đề mà tôi hy vọng sẽ được thảo luận với người đồng cấp của tôi.”
Giữa chuyến thăm của ông Hodgson và ông Carney, cả hai nước sẽ công bố các thỏa thuận về năng lượng và khai thác mỏ, ông Patnaik cho biết, thêm rằng một hiệp định về khoáng sản quan trọng và các giao dịch dầu thô và khí hóa lỏng sẽ là những thỏa thuận nổi bật nhất.
“Chúng ta cần tập trung vào các nền kinh tế lớn và đang phát triển. Ấn Độ hoàn toàn thuộc nhóm đó. Ấn Độ là một quốc gia sử dụng ngày càng nhiều khoáng sản quan trọng mà Canada có thể cung cấp,” ông Hodgson nói.
Cảm giác cấp bách
Cả hai nước đang hành động với cảm giác cấp bách sau hai năm đàm phán bế tắc, và một động lực mới để nhanh chóng đảm bảo các quốc gia bị ảnh hưởng bởi thuế quan của Mỹ tự tìm ra con đường riêng của mình, ông Patnaik nói.
“Giờ đây chúng ta đang sống trong một thế giới mà trật tự tự nhiên dựa trên các quy tắc, vốn mang lại sự chắc chắn cho thế giới, không còn hoạt động nữa,” ông nói, đề cập đến bài phát biểu của ông Carney tại Davos.
“(Chúng ta) nên hợp tác để đạt được một thỏa thuận bảo vệ chúng ta khỏi những biến động của trật tự quốc tế,” ông nói thêm.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Bảy đã đe dọa áp thuế 100% đối với Canada nếu nước này ký thỏa thuận với Trung Quốc.
Carney đáp lại rằng Canada tôn trọng các cam kết của mình theo Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada về việc không theo đuổi các hiệp định thương mại tự do với các nền kinh tế phi thị trường.
Patnaik cho biết Ấn Độ cũng đang tìm kiếm các thỏa thuận mới.
Ấn Độ và EU dự kiến sẽ công bố vào thứ Ba về việc kết thúc các cuộc đàm phán kéo dài về một hiệp định thương mại tự do.
Trong vòng một năm kể từ khi bắt đầu các cuộc đàm phán chính thức với Canada, một hiệp định CEPA có thể được ký kết, Patnaik nói thêm.
Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Piyush Goyal và Bộ trưởng Tài chính Nirmala Sitharaman cũng có khả năng sẽ sớm đến thăm Canada, ông cho biết.
Patnaik nói rằng hiện đang có một vụ kiện đang diễn ra ở Canada liên quan đến bốn người bị buộc tội giết hại lãnh đạo ly khai người Sikh Hardeep Singh Nijjar. Ông nói rằng nếu có bằng chứng cho thấy có người Ấn Độ liên quan, Ấn Độ sẽ có hành động.
Ông cho biết Cố vấn An ninh Quốc gia của Ấn Độ sẽ đến thăm Ottawa vào tháng tới để thảo luận về vấn đề này.
Reuters
