Trong một nỗ lực cứu vãn hệ sinh thái nhà ở đang trên đà đình trệ, Liên minh Phát triển Nhà ở Ontario vừa phát đi lời kêu gọi khẩn thiết tới cả Ottawa và Queen’s Park. Thông điệp đưa ra rất rõ ràng: Nếu không có các biện pháp táo bạo để khôi phục niềm tin và giải phóng nhu cầu, cuộc khủng hoảng nguồn cung trong tương lai sẽ trở nên không thể kiểm soát.

"Hệ sinh thái nhà ở đang mất niềm tin"

Tuyên bố chung do Hội đồng Bất động sản Khu vực Toronto (TRREB) dẫn đầu đã vẽ nên một bức tranh xám xịt về thực trạng hiện tại. Theo Liên minh, cuộc khủng hoảng hiện nay không chỉ nằm ở việc thiếu nhà, mà còn nằm ở sự đóng băng hoàn toàn của dòng vốn và niềm tin.

“Hàng chục nghìn đơn vị nhà ở đã được phê duyệt trên khắp Ontario vẫn nằm trên giấy. Việc nhu cầu sụt giảm và nguồn vốn bị tắc nghẽn đang trực tiếp gây nguy hiểm cho nguồn cung trong tương lai,” báo cáo của Liên minh nhấn mạnh. Việc doanh số bán nhà xây dựng trước (pre-sales) lao dốc đang tạo ra một "hố đen" về nguồn cung mà người dân sẽ phải gánh chịu hậu quả trong vài năm tới.

Toa thuốc cho Chính phủ Liên bang: Nới lỏng thế chấp và thuế

Liên minh yêu cầu Ottawa phải ngừng các bước đi nhỏ giọt và thay thế bằng những chính sách có tác động mạnh:

Mở rộng hoàn thuế GST: Áp dụng hoàn thuế đối với nhà mới cho tất cả các đối tượng người mua, không chỉ giới hạn như hiện nay.

Cải cách thế chấp: Hiện đại hóa các quy định về điều kiện vay vốn và khôi phục tính thực tiễn cho các bài kiểm tra khả năng chịu áp lực (stress test) để giúp tầng lớp trung lưu tiếp cận được nhà ở.

Sửa đổi lệnh cấm người mua ngoại: Đề xuất điều chỉnh lệnh cấm người mua nhà nước ngoài như một cách để thu hút lại dòng vốn đầu tư, đi kèm với các biện pháp bảo vệ chặt chẽ.

Áp lực lên chính quyền tỉnh bang: Minh bạch và loại bỏ rào cản

Tại Queen’s Park, các nhà lãnh đạo ngành yêu cầu một cuộc cải cách sâu rộng về chi phí và quy hoạch:

Cải cách phí phát triển (MDC): Đòi hỏi sự minh bạch tuyệt đối về cách thu và chi các khoản phí đô thị vốn đang đẩy giá nhà lên cao.

Xóa bỏ quy hoạch loại trừ: Chấm dứt các quy định lỗi thời cấm xây dựng đa dạng loại hình nhà ở tại các khu vực đô thị lớn.

Hoàn thuế HST: Tương tự như yêu cầu với liên bang, tỉnh bang cần mở rộng diện hoàn thuế HST cho người mua nhà mới để giảm bớt gánh nặng tài chính ban đầu.

Tranh luận về rủi ro và sự công bằng

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Văn phòng Giám sát các Tổ chức Tài chính (OSFI) vừa có bước lùi nhỏ khi loại bỏ stress test cho một số giao dịch chuyển đổi thế chấp nhất định. Giám sát viên Peter Routledge thừa nhận việc duy trì các quy định quá khắt khe có thể gây ra "sự bất công tiềm ẩn" cho người đi vay.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng bấy nhiêu là chưa đủ. “Chúng ta phải hành động ngay bằng các biện pháp táo bạo. Thời gian cho các bước đi thăm dò đã qua rồi,” Liên minh khẳng định. Họ cho rằng việc nới lỏng đúng mức quy tắc đủ điều kiện vay sẽ giúp giải phóng lượng người mua đang "án binh bất động" mà không làm lung lay sự ổn định của hệ thống tài chính.

Lời kêu gọi của Liên minh nhà ở Ontario là một lời nhắc nhở rằng giá nhà giảm không đồng nghĩa với việc khả năng chi trả tăng lên. Nếu chính phủ không sớm "mở khóa" cho nhu cầu và hỗ trợ các nhà phát triển, Ontario sẽ đối mặt với một chu kỳ khan hiếm mới ngay khi nền kinh tế phục hồi.