Trong khi chính quyền của Tổng thống Donald Trump đưa ra những tuyên bố gây tranh cãi về chủ quyền của Canada, một làn sóng ngược chiều đang âm thầm diễn ra: Hàng triệu người Mỹ đang tìm cách lấy hộ chiếu Canada dựa trên nguồn gốc tổ tiên.
Bối cảnh chính trị căng thẳng
Kể từ tháng 12/2024, mối quan hệ Mỹ - Canada đối mặt với nhiều sóng gió:
Tuyên bố gây sốc: Ông Trump gợi ý Canada nên trở thành bang thứ 51 của Mỹ và gọi Thủ tướng Justin Trudeau là "Thống đốc Trudeau".
Áp lực kinh tế: Các lệnh áp thuế 25% và những phát ngôn nhắm vào các chính trị gia Canada.
Phản ứng từ Canada: Mark Carney (người được ông Trump gọi là "Thống đốc tương lai của Canada") đã khẳng định quốc gia này "không bao giờ để bán".
Những con số biết nói từ năm 2026
Trái ngược với những lời đe dọa sáp nhập, số lượng người Mỹ xin nhập quốc tịch Canada đã tăng vọt kể từ khi Dự luật C-3 có hiệu lực (12/2025), cho phép truyền quốc tịch qua nhiều thế hệ không giới hạn.
Sự bùng nổ hồ sơ: Một chuyên gia tư vấn tại Ottawa cho biết số lượng hồ sơ từ Mỹ đã tăng gấp 10 lần (từ 10 lên 100 hồ sơ/tháng) và duy trì ổn định suốt hơn một năm.
Áp lực lên lưu trữ: Kho lưu trữ quốc gia tại Quebec ghi nhận yêu cầu trích lục hồ sơ tăng 3.000%. Các tỉnh bang khác như New Brunswick, Ontario và British Columbia cũng chứng kiến tình trạng tương tự.
Hàng chờ xử lý: Danh sách chờ cấp chứng nhận quốc tịch đã vượt quá 50.000 người, với thời gian chờ đợi kéo dài khoảng 10 tháng.
Chân dung những người "trở về"
Làn sóng di trú này không chỉ là những tuyên bố chính trị nhất thời mà là sự chuẩn bị có tính toán của tầng lớp tri thức và trung lưu Mỹ:
Đối tượng | Động lực chính |
Giới tinh hoa | Các luật sư, bác sĩ, cựu giám đốc điều hành và doanh nhân — những người được gọi là "tầng lớp sáng giá nhất". |
Cư dân bang "Đỏ" | Những người cảm thấy thiếu tiếng nói chính trị tại các bang phe Cộng hòa kiểm soát hoàn toàn, khiến họ cảm thấy "hết lựa chọn". |
Người lao động văn hóa | Nhân viên từ các tổ chức như Smithsonian hay National Geographic cảm thấy bị tha hóa và áp lực dưới chính quyền hiện tại. |
Người hưu trí | Những người muốn kết nối lại với nguồn cội của gia đình và tìm kiếm một phương án dự phòng an toàn. |
Hầu hết những người này không có kế hoạch rời bỏ nước Mỹ ngay lập tức. Họ nộp đơn vì muốn có quyền được lựa chọn: một tấm hộ chiếu, quyền làm việc và một nơi để đi nếu tình hình trở nên tồi tệ hơn.
Sự giao thoa lịch sử hy hữu
Điểm khác biệt của năm 2026 so với các kỳ bầu cử trước đây là sự trùng hợp của hai dòng thời gian:
Về phía Mỹ: Thái độ hung hăng nhất đối với chủ quyền Canada trong lịch sử hiện đại (đe dọa thôn tính, chiến tranh thương mại).
Về phía Canada: Luật di trú mới nới lỏng tối đa điều kiện nhập tịch theo huyết thống.
Sự mỉa mai nằm ở chỗ: Trong khi ông Trump muốn Canada "gia nhập" Mỹ, thì hàng triệu người Mỹ lại đang "gia nhập" Canada — không phải qua con đường tị nạn hay di dân thông thường, mà bằng cách khôi phục lại quốc tịch vốn đã nằm sẵn trong dòng máu từ đời ông bà, tổ tiên của họ.
