Trong khi giới tài chính và các nhà kinh tế cảnh báo về một "đám mây u ám" từ căng thẳng thương mại với Mỹ, công chúng Canada lại tỏ ra bình thản lạ thường. Sự đối lập này đang đặt Chính phủ của Thủ tướng Mark Carney vào một thế cờ cân não trước kỳ xem xét Hiệp định CUSMA.
Tâm lý "lạnh lùng" của cử tri
Kết quả cuộc khảo sát mới nhất từ Abacus Data thực hiện trên 1.500 người trưởng thành đã làm kinh ngạc các nhà hoạch định chính sách. Dù Hiệp định Canada-Mỹ-Mexico (CUSMA) vốn được coi là "huyết mạch" của nền kinh tế, chưa đến một nửa số người được hỏi tin rằng việc chấm dứt hiệp định này sẽ gây tổn hại trực tiếp cho quốc gia.
Ông David Coletto, Giám đốc điều hành Abacus Data, nhận định: “Đang có một khoảng cách nhận thức rất lớn. Đối với cử tri, CUSMA không mang nhiều ý nghĩa về mặt cảm xúc. Họ quan tâm đến kết quả kinh tế thực tế hơn là các cấu trúc chính sách phức tạp.”
Đáng chú ý, thay vì lo lắng, người dân Canada đang ủng hộ một thái độ cứng rắn hơn. Họ ưu tiên chiến lược "xây dựng đòn bẩy" và đa dạng hóa thị trường thay vì nhượng bộ để đổi lấy sự yên ổn tạm thời trước những áp lực từ chính quyền Donald Trump.
Ngành thế chấp "ngồi trên đống lửa"
Trái ngược với sự bình tĩnh của công chúng, các định chế tài chính lớn tại Canada đang phát đi những tín hiệu báo động. Ngành kinh doanh nhà ở và thế chấp – vốn nhạy cảm nhất với các biến động vĩ mô – coi CUSMA là biến số rủi ro hàng đầu trong năm 2026.
RBC Economics: Phân tích từ ngân hàng này chỉ ra rằng, dù các rào cản pháp lý tại Mỹ có thể hạn chế một phần quyền áp thuế của Tổng thống, nhưng việc bảo toàn các quyền miễn trừ thuế quan trong khuôn khổ CUSMA vẫn là "nhiệm vụ sinh tử" đối với Canada.
BMO Capital Markets: Nhà kinh tế trưởng Doug Porter cảnh báo sự bất ổn thương mại đang tạo ra một "đám mây u ám" bao trùm thị trường bất động sản. Ông nhấn mạnh rằng thị trường nhà ở đang khao khát sự rõ ràng để duy trì đà phục hồi sau giai đoạn lãi suất cao.
** John Stackhouse (RBC):** Nhận định rằng thuế quan của Trump chính là "dấu hỏi lớn nhất" treo lơ lửng trên triển vọng nhà ở năm 2026. Ngay cả khi lãi suất đã giảm, căng thẳng thương mại vẫn có thể bóp nghẹt nguồn cung tín dụng và làm đình trệ các dự án xây dựng mới.
Phép thử cho Thủ tướng Mark Carney
Thủ tướng Mark Carney đang nhận được sự ủng hộ thận trọng từ công chúng. Khoảng 50% người dân tin rằng ông đang bảo vệ tốt các lợi ích cốt lõi của quốc gia trong cuộc đối đầu mang tính giao dịch với Mỹ.
Tuy nhiên, thách thức đặt ra cho ông là rất lớn: Làm thế nào để vừa duy trì lập trường kiên định theo mong muốn của cử tri ("muốn sự kiên cường, không muốn phụ thuộc"), vừa phải xoa dịu nỗi lo của giới đầu tư để tránh một cú sốc lên thị trường tài chính và bất động sản?
Khi kỳ đánh giá CUSMA vào tháng 7/2026 đang đến gần, sự rõ ràng về thương mại sẽ là chìa khóa để chuyển đổi tâm lý "chờ đợi" của các doanh nghiệp thành các khoản đầu tư thực tế, giúp thị trường thế chấp Canada tránh được một kịch bản hậu quả tồi tệ.
