Sau phán quyết lịch sử của Tòa án Tối cao Mỹ về việc tuyên bố các sắc thuế quan dưới thời ông Donald Trump là vi hiến, cơ quan hải quan nước này đã bắt đầu triển khai lộ trình hoàn tiền quy mô lớn. Động thái này không chỉ là một thắng lợi pháp lý mà còn được kỳ vọng sẽ giải tỏa áp lực tài chính cho hàng trăm nghìn doanh nghiệp, tạo xung lực mới cho hoạt động thương mại xuyên biên giới.
Đáng chú ý, Cục Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) vừa công bố kế hoạch thiết lập một hệ thống tự động trong vòng 45 ngày để xử lý khoản hoàn trả khổng lồ lên tới 166 tỷ USD. Khoản tiền này dự kiến sẽ được chi trả cho khoảng 330.000 nhà nhập khẩu – những đơn vị đã phải gánh chịu mức thuế suất cao bất hợp pháp trong suốt nhiệm kỳ của ông Trump. Thay vì quy trình xét duyệt thủ công tiêu tốn ước tính hơn 4 triệu giờ lao động, hệ thống mới thông qua nền tảng ACE sẽ cho phép các doanh nghiệp nhận thanh toán một lần từ Bộ Tài chính kèm theo lãi suất mà không cần trải qua các thủ tục kiện tụng phức tạp. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với các doanh nghiệp nhỏ vốn có nguồn lực tài chính hạn hẹp và không thể theo đuổi các vụ kiện kéo dài.
Ở chiều ngược lại, dù lộ trình đã được xác lập, tính khả dụng của hệ thống điện tử vẫn là một dấu hỏi lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp. Số liệu từ CBP cho thấy, trong số hơn 330.000 nhà nhập khẩu thuộc diện được hoàn thuế, hiện mới chỉ có hơn 21.000 đơn vị đăng ký tài khoản trên hệ thống hoàn thuế điện tử của cơ quan này. Sự thiếu hụt về mặt tiếp cận hạ tầng số có thể khiến tiến trình giải ngân thực tế bị trì trệ, làm chậm khả năng tái tạo dòng vốn cho các doanh nghiệp đang chật vật dưới áp lực lạm phát và chi phí vận hành cao. Thẩm phán Richard Eaton từ Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ đã phải nới lỏng yêu cầu "tuân thủ ngay lập tức" để dành thời gian cho CBP hoàn thiện nền tảng công nghệ, tránh tình trạng quá tải cho đội ngũ thực thi thương mại.
Trong một diễn biến liên quan, làn sóng pháp lý từ các tập đoàn đa quốc gia vẫn đang tiếp tục lan rộng như "phần nổi của tảng băng trôi". Sau FedEx và L’Oreal, các "ông lớn" như Nintendo và CVS cũng đã chính thức đệ đơn kiện yêu cầu hoàn tiền. Đối với Canada, quốc gia có mối quan hệ giao thương khăng khít và chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các biến động trong chính sách tài khóa và thương mại của Mỹ, việc hoàn trả thuế quan này được kỳ vọng sẽ giúp gia tăng tốc độ tăng trưởng cho các doanh nghiệp xuất khẩu trong chuỗi cung ứng Bắc Mỹ. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo rằng sự bất ổn về chính sách tại Washington vẫn là một rủi ro tiềm tàng, buộc các nhà hoạch định chính sách tại Ottawa phải duy trì sự thận trọng trong các dự báo kinh tế ngắn hạn.
Việc hoàn trả 166 tỷ USD là một đợt "bơm thanh khoản" gián tiếp cực lớn vào nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay không còn là phán quyết của tòa án mà là năng lực thực thi công nghệ của CBP. Đối với các doanh nghiệp Canada đang hoạt động tại thị trường Mỹ, việc chủ động cập nhật hồ sơ trên hệ thống ACE sẽ là ưu tiên hàng đầu để tận dụng "luồng gió mới" này nhằm khôi phục biên lợi nhuận sau nhiều năm bị bào mòn bởi thuế quan.
