Việc các hãng hàng không Canada liên tục điều chỉnh phí để ứng phó với giá nhiên liệu leo thang đang báo hiệu một vấn đề lớn hơn nhiều: cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất của một thế hệ.
Nguyên nhân và thực trạng nguồn cung
Giá nhiên liệu phản lực đã tăng hơn gấp đôi kể từ khi cuộc chiến với Iran bắt đầu, chạm mức khoảng 1,92 CAD/lít. Các chuyên gia phân tích chỉ ra những yếu tố then chốt:
Gián đoạn chuỗi cung ứng: Eo biển Hormuz — tuyến vận tải thiết yếu — bị đình trệ và các cơ sở sản xuất năng lượng trong khu vực bị hư hại, cần nhiều tháng để phục hồi.
Cạn kiệt công suất: Ông Dan McTeague, Chủ tịch tổ chức Canadians for Affordable Energy, cảnh báo rằng châu Á và châu Âu đang gặp rắc rối lớn về nguồn cung, và Bắc Mỹ sẽ là "quân bài domino" tiếp theo sụp đổ.
Nhiên liệu phản lực không chỉ dành cho hàng không thương mại và quân sự mà còn phục vụ vận tải hàng hóa và sưởi ấm tại khu vực Atlantic Canada. Theo ông McTeague, nếu thiếu hụt loại nhiên liệu này, một cuộc suy thoái kinh tế lớn là điều khó tránh khỏi đối với Canada.
Tác động đến ngành hàng không và du lịch
Ông John Gradek, giảng viên hàng không tại Đại học McGill, nhận định đây là tác động mạnh mẽ nhất đối với ngành trong 50 năm qua. Ông dự báo:
Hệ quả tiêu cực: Các hãng hàng không trên thế giới có thể phải hủy chuyến, sa thải nhân viên, thậm chí phá sản.
Thay đổi lộ trình: Các đường bay có thể bị thay đổi để đảm bảo máy bay có thể tiếp nhiên liệu tại những điểm khả thi.
Hỗn loạn du lịch hè: Mùa du lịch hè năm nay được dự báo sẽ rơi vào tình trạng hỗn loạn và biến động mạnh.
Phân hóa giữa đường bay nội địa và quốc tế
Mặc dù Canada tự sản xuất phần lớn nhiên liệu phản lực trong nước, nhưng lượng này không đủ để xuất khẩu. Tình hình được dự báo có sự khác biệt rõ rệt giữa hai phân khúc:
Phân khúc | Tình trạng dự kiến |
Bay nội địa | Nguồn cung ổn định: Các chuyến bay giữa các điểm trong Canada không gặp vấn đề về tính sẵn có của nhiên liệu, ngoại trừ việc giá vé tăng cao. |
Bay quốc tế | Rủi ro cao: Các hãng hàng không có thể bắt đầu hủy chuyến bay ra nước ngoài từ giữa tháng 4 do khó khăn trong việc tiếp nhiên liệu cho chuyến về tại các điểm đến quốc tế. |
Các khu vực cần lưu ý:
Vùng rủi ro: Châu Á, Tây Âu và Trung Âu là những nơi đáng lo ngại nhất về cả giá cả lẫn nguồn cung.
Vùng an toàn hơn: Các chuyến bay đến Đức, Thụy Sĩ, Pháp, Ý và Vương quốc Anh có thể ít bị ảnh hưởng hơn do các nước này có nguồn nhiên liệu đáng tin cậy.
Áp lực tài chính và phản ứng từ các hãng bay
Mặc dù Canada không thiếu hụt nguồn cung nội địa, nhưng giá nhiên liệu trong nước vẫn liên kết với thị trường toàn cầu. Điều này gây áp lực tài chính cực lớn lên các hãng hàng không Canada.
Để bù đắp chi phí, các hãng bay đã thực hiện điều chỉnh giá vé và áp dụng các khoản phụ phí nhiên liệu. Tuy nhiên, nếu các quốc gia khác tìm đến mua kho dự trữ từ Mỹ (như lời kêu gọi của Tổng thống Donald Trump), giá dầu có thể còn bị đẩy lên cao hơn nữa.
Đối với hành khách có kế hoạch du lịch đến những quốc gia đang thiếu hụt nhiên liệu, các chuyên gia khuyến nghị nên chuẩn bị sẵn các phương án sắp xếp thay thế.
