Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hôm thứ Năm đã bình luận về phong trào ly khai ở Alberta – trở thành thành viên cấp cao nhất trong chính quyền Trump lên tiếng về chính trị của tỉnh này.
Khi xuất hiện trên đài truyền hình cánh hữu Real America’s Voice, Bessent tuyên bố Canada sẽ không cho phép Alberta xây dựng đường ống dẫn dầu ra Thái Bình Dương.
“Tôi nghĩ chúng ta nên cho phép họ đến Mỹ, và Alberta là đối tác tự nhiên của Mỹ,” ông nói.
“Họ có nguồn tài nguyên tuyệt vời. Người dân Alberta rất độc lập,” Bessent nói thêm, và cho biết có “tin đồn rằng họ có thể tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý về việc họ có muốn ở lại Canada hay không.”
Khi được hỏi liệu ông có biết gì về điều đó không, Bessent nói, “Mọi người đang bàn tán. Mọi người muốn chủ quyền. Họ muốn những gì mà Mỹ đang có.”
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hủy bỏ các cuộc đàm phán thương mại với Canada vào tháng 10 vì ông cảm thấy bị xúc phạm bởi một quảng cáo do Ontario tài trợ có hình ảnh cựu tổng thống Ronald Reagan chỉ trích thuế quan. Các thành viên trong chính quyền Trump cho rằng quảng cáo đó tương đương với việc Canada can thiệp vào chính trị Mỹ.
Một quan chức chính quyền Trump, giấu tên, nói với hãng thông tấn Canadian Press rằng ông Bessent đã được hỏi một câu hỏi trong một cuộc phỏng vấn và đã trả lời. Quan chức này cho biết điều đó không thể so sánh với việc một tỉnh của Canada chi tiền thuế của người dân để chạy những gì họ gọi là "quảng cáo công kích chính trị" ở nước ngoài.
Khi được hỏi về bình luận của ông Bessent, Bộ trưởng Tài chính François-Philippe Champagne cho biết Ottawa đang làm việc với Alberta.
"Chúng tôi sẽ làm những việc của riêng mình và chúng tôi sẽ có thể phát triển các nguồn lực của mình cùng với người dân Alberta, cùng với người dân Canada," ông Champagne nói tại thành phố Quebec, nơi nội các của Thủ tướng Mark Carney đang họp.
Bộ trưởng cho biết ông sẽ "nhắc nhở" ông Bessent về điều đó "lần tới khi tôi gặp ông ấy."
Thủ hiến Alberta, bà Danielle Smith, tin rằng đại đa số người dân Alberta không quan tâm đến việc trở thành một tiểu bang của Mỹ, người phát ngôn của bà, Sam Blackett, cho biết. Trong một tuyên bố gửi qua email, ông nói rằng thủ hiến “ủng hộ một Alberta mạnh mẽ và có chủ quyền trong một Canada thống nhất”.
“Alberta muốn xây dựng các đường ống dẫn dầu mới về phía tây, đông, bắc và nam, và chúng tôi sẽ tiếp tục hợp tác với các đối tác Mỹ để xây dựng thêm năng lực đường ống dẫn dầu đến thị trường Mỹ”, ông nói thêm.
Một số người tổ chức phong trào độc lập Alberta tuyên bố họ đã có các cuộc gặp với các thành viên của chính quyền Trump, mặc dù họ không tiết lộ bất kỳ tên nào. Thông điệp của họ đã bắt đầu lan rộng trong số những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội thuộc phong trào MAGA, và trong số những người Cộng hòa nói chung.
Andy Ogles, một nghị sĩ Cộng hòa ở Tennessee, nói với một nhóm thảo luận của BBC hồi đầu tuần này rằng người dân Alberta “thích không là một phần của Canada mà là một phần của Mỹ vì chúng ta đang chiến thắng mỗi ngày”.
Phong trào độc lập Alberta đang thu thập chữ ký để kích hoạt một cuộc trưng cầu dân ý. Câu hỏi mà cuộc trưng cầu dân ý sẽ đặt ra là liệu Alberta có nên độc lập khỏi Canada hay không — chứ không phải là liệu tỉnh này có nên gia nhập Mỹ hay không.
Mitch Sylvestre, người đang dẫn đầu phong trào vận động trưng cầu dân ý, cho biết hôm thứ Sáu rằng ông không nghĩ bất kỳ ai trong phong trào của mình muốn gia nhập nước Mỹ.
“Người dân muốn chủ quyền, và đó là điều mà người dân ở Mỹ đang có, nhưng chúng tôi muốn chủ quyền độc lập khỏi Mỹ,” ông nói.
Sylvestre cho rằng ông đã chỉ ra điều hiển nhiên khi gọi Alberta và Mỹ là “đối tác tự nhiên”, xét đến lượng thương mại mà hai bên trao đổi.
Sylvestre nói rằng các quan chức Mỹ nên chú ý đến những gì đang xảy ra ở Alberta — nhưng ông không muốn họ bình luận về nỗ lực thúc đẩy độc lập của mình.
“Alberta tự thân sẽ phát triển rất tốt,” ông nói. “Một hiệp định thương mại tự do với Mỹ có lẽ sẽ tốt cho cả hai bên. Chắc chắn là tốt cho chúng tôi.”
The Canadian Press
