Ngay sau chuyến công du tới Tokyo, Thủ tướng Mark Carney và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi đã chính thức ký kết thỏa thuận Đối tác Chiến lược Toàn diện (CSP). Đây là bước đi mang tính sống còn trong chiến lược xoay trục kinh tế của Canada, nhằm củng cố an ninh năng lượng, quốc phòng và công nghệ trong bối cảnh các rào cản thương mại tại Bắc Mỹ đang gây áp lực lên tốc độ tăng trưởng quốc gia.
Đáng chú ý, trọng tâm của liên minh mới này đặt vào việc bảo vệ chuỗi cung ứng ngành ô tô – "xương sống" của mối quan hệ kinh tế song phương. Hiện nay, các hãng xe Nhật Bản chiếm tới 70% sản lượng ô tô tại Canada, tạo ra hàng chục nghìn việc làm trực tiếp. Tuy nhiên, Đại sứ Nhật Bản tại Canada, ông Kanji Yamanouchi, đã đưa ra một thông điệp cứng rắn: việc duy trì và mở rộng đầu tư từ Tokyo phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng tiếp cận thị trường Mỹ thông qua Hiệp định CUSMA. Với quy mô thị trường Mỹ lên tới 30 nghìn tỷ USD so với 2,5 nghìn tỷ USD của Canada, sự ổn định của CUSMA trước những đe dọa bãi bỏ từ Washington là "điều kiện then chốt" để Nhật Bản tiếp tục rót vốn vào các nhà máy tại Ontario và British Columbia.
Ở chiều ngược lại, Canada đang nỗ lực khẳng định vị thế là nhà cung cấp năng lượng và lương thực đáng tin cậy nhất của Nhật Bản để giảm bớt sự phụ thuộc vào các khu vực bất ổn. Với việc Nhật Bản phải nhập khẩu 87% năng lượng và 62% lương thực, Thủ tướng Carney cam kết sẽ tăng gấp đôi sản lượng xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) vào cuối thập kỷ này. Ngoài ra, việc Canada vượt qua Mỹ để trở thành nhà cung cấp lúa mì và thịt lợn lớn nhất cho Nhật Bản (chiếm 10% lượng calo tiêu thụ của quốc gia này) cho thấy một sự dịch chuyển rõ rệt trong chính sách tài khóa đối ngoại, ưu tiên các đối tác G7 có tính tương đồng về giá trị dân chủ.
Trong một diễn biến liên quan, hai nước đã công bố các biện pháp hợp tác quốc phòng mạnh mẽ tại khu vực Bắc Thái Bình Dương và Bắc Cực. Việc tăng cường các cuộc tập trận hải quân chung và khả năng Nhật Bản tham gia Chiến dịch Nanook cho thấy tầm nhìn chiến lược mới: coi Bắc Thái Bình Dương là cửa ngõ an ninh dẫn vào Bắc Cực. Trong bối cảnh áp lực từ Nga và Trung Quốc tại khu vực phía Tây Bắc Cực ngày càng gia tăng, sự phối hợp giữa Hải quân Hoàng gia Canada và Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản được kỳ vọng sẽ tạo ra một lá chắn đa tầng, bảo vệ các tuyến hàng hải và nguồn lợi thủy sản trước hoạt động đánh bắt bất hợp pháp.
Việc Thủ tướng Mark Carney là nhà lãnh đạo thế giới đầu tiên hội kiến tân Thủ tướng Takaichi cho thấy sự nhạy bén trong việc tận dụng thời điểm chính trị tại Tokyo. Tuy nhiên, sự thành công của Đối tác Chiến lược Toàn diện này vẫn bị phủ bóng bởi "biến số" Donald Trump và tiến trình rà soát CUSMA. Nếu Ottawa không thể ổn định được trục thương mại Bắc Mỹ, sức hút từ nền kinh tế 2,5 nghìn tỷ USD của Canada sẽ khó lòng giữ chân được dòng vốn khổng lồ từ các tập đoàn đa quốc gia Nhật Bản trong dài hạn.
