Thủ tướng Mark Carney đang phát tín hiệu rằng ông đã sẵn sàng cho một cuộc bầu cử có thể phát sinh từ ngân sách liên bang, dự kiến được trình bày vào thứ Ba.
Phát biểu với các phóng viên vào thứ Bảy khi kết thúc Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương tại Hàn Quốc, ông Carney nói: “Tôi luôn sẵn sàng đứng lên vì điều đúng đắn.”
Đảng Tự do thiếu ba ghế để đạt được chính phủ đa số, do đó họ sẽ cần phiếu bầu từ một đảng khác để thông qua ngân sách.
Ngân sách này sẽ là ngân sách đầu tiên dưới thời ông Carney làm thủ tướng, và cũng là bài kiểm tra lòng tin đầu tiên đối với chính phủ của ông.
Các nguồn tin chính phủ tiết lộ với CTV News rằng chi tiết ngân sách vẫn đang được hoàn thiện.
Trước thềm công bố ngân sách, Đảng Tự do và Đảng Bảo thủ đã liên tục tố cáo lẫn nhau về việc muốn kích hoạt một cuộc bầu cử vì văn kiện này.
Đầu tuần này tại Đồi Quốc hội (Parliament Hill), Lãnh đạo Chính phủ tại Hạ viện Steven MacKinnon cho biết ông vẫn đang nói chuyện với các đảng đối lập để tìm kiếm sự ủng hộ và "sẵn sàng đàm phán về các chi tiết," nhưng "không sẵn sàng đàm phán về các nguyên tắc."
Ông MacKinnon cũng cáo buộc Lãnh đạo Đảng Bảo thủ Pierre Poilievre "quyết tâm cố gắng gây ra một cuộc bầu cử Giáng sinh."
Trong khi đó, Lãnh đạo Hạ viện của Đảng Bảo thủ Andrew Scheer cho biết đảng của ông tin rằng chính phủ liên bang đang cố gắng buộc phải có một cuộc bầu cử bằng cách chuẩn bị một ngân sách mà phe đối lập sẽ không ủng hộ.
Ông Scheer nói với các phóng viên hôm thứ Tư: “Ngày càng rõ ràng rằng chính phủ sẽ sử dụng ngân sách tốn kém của họ như một cái cớ cho một cuộc bầu cử tốn kém.”
Đảng Bảo thủ đã đưa ra một loạt yêu cầu, bao gồm việc giữ thâm hụt liên bang dưới 42 tỷ CAD trong khi Bloc Québécoi đưa ra 18 yêu cầu, trong đó có sáu yêu cầu được mô tả là không thể thương lượng. Một trong những yêu cầu không thể thương lượng đó là tăng 10% trợ cấp An ninh Tuổi già.
Khi được hỏi trực tiếp liệu ông có tự tin giành được sự ủng hộ để thông qua ngân sách hay không, ông Carney đã không trả lời thẳng thắn, nhưng khẳng định ông "tự tin 100%" rằng đó là ngân sách đúng đắn cho đất nước "vào thời điểm này."
Thủ tướng nói thêm: “Đây không phải là một trò chơi. Đây là một thời điểm quan trọng trong nền kinh tế toàn cầu.”
Trong nhiều tháng, ông Carney và nội các của ông đã mô tả ngân sách được mong đợi cao này là ngân sách của "đầu tư" và "thắt lưng buộc bụng". Điều này đã khiến một số người đặt câu hỏi về cách chính phủ liên bang có thể dành hàng tỷ đô la cho chi tiêu mới trong khi vẫn thực hiện lời hứa cân bằng ngân sách hoạt động trong ba năm.
Trong mùa hè, Bộ trưởng Tài chính Francois-Philippe Champagne, cùng với Chủ tịch Hội đồng Ngân khố Shafqat Ali, đã yêu cầu các bộ trưởng tìm kiếm mức tiết kiệm 7,5% cho năm tài khóa 2026-2027 (bắt đầu từ ngày 1 tháng 4 năm 2026), tiếp theo là 10% vào năm 2027-2028 và 15% vào năm 2028-2029.
Trong bài phát biểu trước sinh viên tại Đại học Ottawa vào tuần trước, ông Carney nói rằng ngân sách sắp tới sẽ bao gồm "các khoản đầu tư mang tính thế hệ," nhưng cũng cảnh báo rằng việc chuyển đổi nền kinh tế sẽ "đòi hỏi một số hy sinh."
Vào thứ Tư, Bộ trưởng Tài chính François-Philippe Champagne đã báo hiệu rằng quy mô dịch vụ công liên bang phải trở lại mức "bền vững" hơn và "điều chỉnh lực lượng lao động" sắp diễn ra. Điều này củng cố những lo lắng về khả năng cắt giảm việc làm đáng kể trong khu vực công.
Trước thềm ngân sách, Giám đốc Ngân sách Quốc hội (PBO) lâm thời Jason Jacques đã đưa ra cảnh báo nghiêm trọng về triển vọng tài khóa của đất nước, cho rằng Canada đang đứng "trên bờ vực".
Ông Jacques sau đó nói với CTV Question Period: "Mọi thứ không thể tiếp tục như hiện tại, và tôi nghĩ mọi người đều biết điều đó."
Trong báo cáo triển vọng kinh tế và tài khóa gần đây nhất (được công bố vào tháng 9), văn phòng của ông Jacques đã ước tính thâm hụt hàng năm của Đảng Tự do sẽ là 68,5 tỷ CAD trong năm nay, tăng từ 51,7 tỷ CAD của năm ngoái.
Tỷ lệ nợ trên GDP của liên bang — một trong những neo tài khóa của chính phủ — sẽ tăng lên trong trung hạn và duy trì ở mức cao hơn so với mức trước đại dịch.
Chính phủ liên bang đã công bố ngân sách đầy đủ lần cuối vào tháng 4 năm 2024, cùng với một tuyên bố kinh tế mùa thu vào cuối năm ngoái.
CTV News
