Cựu Đại sứ Canada tại Liên Hợp Quốc cho rằng việc Tổng thống Mỹ Donald Trump đẩy mạnh nỗ lực chiếm đóng Greenland là “vô cùng đáng lo ngại”.

Ông Bob Rae nói rằng sự quan tâm của chính quyền Trump đối với vùng lãnh thổ này xuất phát từ mong muốn “cướp đoạt tài nguyên” chứ không phải vì những lo ngại chính đáng về an ninh quốc gia.

“Rõ ràng đây là sự lạm dụng quyền lực, tôi không hiểu tại sao mọi người lại sợ dùng những từ ngữ này”, ông Rae nói với BNN Bloomberg trong một cuộc phỏng vấn. Ông Rae từng là Đại sứ Canada tại Liên Hợp Quốc từ tháng 8 năm 2020 đến tháng 11 năm 2025.

Ông Trump nói rằng Greenland, một vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, một đồng minh của NATO, rất quan trọng đối với an ninh quốc gia của cả Mỹ và thế giới. Ông Rae lại nghĩ khác và cho rằng mọi việc tổng thống làm đều có “yếu tố kinh tế”.

“Nó thực sự liên quan trực tiếp đến lợi ích của Mỹ, nhưng cũng liên quan đến lợi ích của các nhà đầu tư và những người thân cận với tổng thống”, ông Rae nói.

Nguồn khoáng sản dồi dào

Greenland có trữ lượng lớn các khoáng sản đất hiếm cần thiết cho máy tính, điện thoại thông minh và pin. Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ cũng đã xác định được các mỏ dầu và khí đốt tự nhiên tiềm năng ngoài khơi. Ông Rae cho rằng Mỹ không cần phải chiếm đóng một quốc gia để lấy tài nguyên của nước đó.

“Chúng ta đang thấy một mô hình, đó là ngoại giao bằng vũ lực, người ta đi ngược dòng sông, tạo ra khủng hoảng, rồi cướp đoạt tài nguyên,” ông Rae nói. “Và dường như đó là điểm chung xuyên suốt toàn bộ vấn đề.”

Ông chỉ trích Mỹ vì sử dụng quyền lực để bóc lột các quốc gia khác, so sánh nó với những hành vi lạm dụng trong lịch sử như ở Congo dưới thời vua Leopold.

“Điều này hoàn toàn liên quan đến việc lợi dụng tình hình và sử dụng quyền lực để loại trừ người dân của một quốc gia, lợi dụng sự dễ bị tổn thương của họ và sử dụng sự giàu có đó cho lợi ích riêng của mình.”

Mối lo ngại về an ninh của NATO

Mỹ đã duy trì sự hiện diện quân sự ở Greenland kể từ Thế chiến thứ Hai để đảm bảo vùng đất này không rơi vào tay Đức Quốc xã. Trong khi Trump viện dẫn an ninh quốc gia là động lực, từ Nga và Trung Quốc, Rae cho rằng những lo ngại có thể được giải quyết thông qua liên minh NATO.

Rae nói rằng hậu quả của việc Mỹ xâm lược Greenland sẽ làm suy yếu nghiêm trọng uy tín của Mỹ trên trường quốc tế.

“Điều này sẽ gây ra thiệt hại to lớn về danh tiếng cho Mỹ.”

“Nó sẽ cực kỳ rắc rối. Nó sẽ cực kỳ gây tổn hại cho liên minh NATO về mọi mặt.”

Rae cho rằng ngoại giao quốc tế từ các nhà lãnh đạo thế giới và sự phản đối trong nước của Mỹ là rất quan trọng để chống lại hành vi này.

“Chúng ta cần phải làm rõ điều gì sai trái với ý tưởng này,” Rae nói. “Đó là sự xúc phạm chủ quyền, đó là sự xúc phạm toàn vẹn lãnh thổ, đó là sự xúc phạm Hiến chương Liên hợp quốc.”

BNNBloomberg.ca