Các nhà ngoại giao hàng đầu từ nhóm G7 đã tập trung tại khu vực Niagara tuần này để thảo luận về các cuộc khủng hoảng toàn cầu — nhưng Bộ trưởng Ngoại giao Anita Anand cho biết bà đã không đề cập đến các cuộc đàm phán thương mại bị đình trệ giữa Ottawa và Hoa Kỳ.

Bà Anand và Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio đã gặp nhau bên lề hội nghị thượng đỉnh vào thứ Tư, nơi họ nói về một loạt các vấn đề bao gồm Ukraine, Trung Đông, Haiti và chủ quyền Bắc Cực.

Khi được hỏi nhiều lần liệu bà có nói chuyện với Rubio về thương mại Canada-Hoa Kỳ hay không, Anand cho biết vấn đề đó thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng Thương mại Canada-Hoa Kỳ Dominic LeBlanc.

Anand nói với các phóng viên: “Bộ trưởng LeBlanc đang làm việc chăm chỉ về hồ sơ này mỗi ngày. Và tôi ở đây để nói về công việc mà các bộ trưởng G7 đang cùng nhau thực hiện.”

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã đình chỉ các cuộc đàm phán thương mại với Canada vào tháng trước để phản ứng với một chiến dịch quảng cáo do Ontario tài trợ, trong đó trích lời cựu tổng thống Ronald Reagan chỉ trích thuế quan.

Mặc dù Thủ tướng Mark Carney đã xin lỗi về quảng cáo đó và tỏ ra thân thiện với Tổng thống Trump tại cuộc họp các nhà lãnh đạo toàn cầu ở Hàn Quốc, nhưng các cuộc đàm phán vẫn chưa được nối lại.

Bà Anand đã kết thúc nhiệm kỳ chủ tịch G7 của Canada bằng cách ủng hộ chủ nghĩa đa phương và củng cố các mối quan hệ thương mại mới để đáp lại thuế quan của Tổng thống Trump. Bà Anand cũng mời Úc, Brazil, Ấn Độ, Mexico, Ả Rập Xê Út, Nam Phi và Hàn Quốc tham gia.

Tuy nhiên, các cuộc tấn công của Mỹ vào các thuyền ở vùng Caribbean đã phủ bóng đen lên cuộc họp kéo dài hai ngày tại Niagara-on-the-Lake.

Bộ trưởng Chiến tranh (Secretary of War) Hoa Kỳ Pete Hegseth cho biết hôm thứ Hai rằng quân đội Mỹ đã giết thêm sáu người nữa — nâng tổng số người chết lên 76 người — trong cuộc tấn công mới nhất ở vùng biển quốc tế. Chính quyền Trump cho biết họ đang nhắm mục tiêu vào những kẻ buôn bán ma túy nhưng đã không công bố bất kỳ bằng chứng nào công khai.

CNN đưa tin hôm thứ Ba rằng Vương quốc Anh đã ngừng chia sẻ một số thông tin tình báo với Hoa Kỳ về những kẻ buôn bán bị tình nghi trong khu vực vì họ không muốn đồng lõa và không nghĩ rằng các cuộc tấn công này là hợp pháp.

Reuters đưa tin sau đó vào thứ Ba rằng Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot, người có mặt tại G7 ở Ontario, cho biết các cuộc tấn công này vi phạm luật pháp quốc tế.

Bà Anand cho biết Canada tiếp tục chia sẻ thông tin tình báo với người Mỹ thông qua Chiến dịch Caribbe (Operation Caribbe) để chặn đứng ma túy vận chuyển đến Bắc Mỹ, nhưng không tham gia vào các cuộc tấn công gây tranh cãi đó.

Bà Anand nói rằng Hoa Kỳ “đã nói rõ rằng họ đang sử dụng thông tin tình báo của riêng mình,” đồng thời cho biết thêm rằng bà đã không nêu vấn đề này với Ngoại trưởng Rubio.

Khi hội nghị thượng đỉnh kết thúc, các ngoại trưởng G7 từ Canada, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản, Vương quốc Anh, Hoa Kỳ và Liên minh Châu Âu đã đưa ra một tuyên bố chung về nhiều thách thức địa chính trị bao gồm lệnh ngừng bắn mong manh ở Gaza và an ninh ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Tuyên bố cũng đề cập đến an ninh hàng hải nhưng không đề cập đến các cuộc tấn công của Hoa Kỳ vào các thuyền ở vùng biển quốc tế.

Tuyên bố chung đưa ra sự ủng hộ mạnh mẽ cho Ukraine sau khi Nga một lần nữa tấn công lưới điện Ukraine và tràn qua các khu vực ở miền nam nước này.

Tuyên bố chung nêu rõ: “Chúng tôi vẫn cam kết với nguyên tắc rằng biên giới quốc tế không được thay đổi bằng vũ lực.”

Gần bốn năm sau cuộc chiến tàn khốc, các cuộc tấn công của Nga đã gây ra tình trạng mất điện luân phiên ở Ukraine khi mùa đông đến gần. Các nỗ lực ngoại giao do Mỹ dẫn đầu nhằm đàm phán một lệnh ngừng bắn vẫn đang bị đình trệ.

Ngoại trưởng Rubio từ lâu đã chỉ trích Tổng thống Nga Vladimir Putin. Trong khi đó, Tổng thống Trump vẫn không nhất quán trong cách tiếp cận cuộc chiến của mình.

Hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo G7 vào tháng 6 tại Alberta được cho là nhằm thể hiện sự thống nhất về các mối quan tâm toàn cầu hàng đầu — nhưng Tổng thống Trump đã rời cuộc họp đó sớm, nói rằng ông phải giải quyết căng thẳng giữa Israel và Iran. Cuối cùng, không có tuyên bố chung nào về Ukraine được đưa ra tại cuộc họp đó sau sự phản đối từ đội ngũ của Tổng thống Trump.

Tháng trước, sau nhiều lần đàm phán, Tổng thống Trump đã phê chuẩn các lệnh trừng phạt mới nhắm vào lĩnh vực dầu mỏ của Nga, dự kiến có hiệu lực vào ngày 21 tháng 11.

Bà Anand trước đó vào thứ Tư đã thông báo Canada đang áp dụng các lệnh trừng phạt nhằm vào những người đứng sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tấn công mạng của Nga vào Ukraine.

Bà Anand nói: “Canada đã đặt ưu tiên hàng đầu trong nhiệm kỳ chủ tịch G7 của chúng tôi là duy trì và tăng cường sự ủng hộ đối với Ukraine trong mọi cơ hội.”

Các lệnh trừng phạt, có hiệu lực ngay lập tức, cũng sẽ nhắm vào 100 tàu trong hạm đội bóng tối (shadow fleet) trốn tránh trừng phạt của Nga và hai thực thể khí tự nhiên hóa lỏng (liquefied natural gas entities) của Nga.

Các lệnh trừng phạt nhắm vào 13 cá nhân và 11 thực thể. Một thông cáo báo chí cho biết động thái này hỗ trợ những nỗ lực của G7 nhằm tăng cường áp lực kinh tế lên Nga và phù hợp rộng rãi với các hành động tương tự của Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu và Vương quốc Anh.

The Canadian Press