Một thay đổi quan trọng trong Luật Quốc tịch của Canada đã mở ra cơ hội sở hữu hộ chiếu Canada cho hàng trăm ngàn cư dân bang Massachusetts (Bay Staters). Việc loại bỏ giới hạn thế hệ trong việc thừa kế quốc tịch đối với những người Mỹ sinh trước ngày 15/12/2025 đang tạo nên một làn sơ sốt xin xác nhận quốc tịch tại khu vực này.

Mối liên hệ lịch sử giữa Massachusetts và Canada

Theo ước tính, khoảng 10% cư dân Massachusetts hiện nay có tổ tiên là người Canada. Điều này bắt nguồn từ cuộc đại di cư của 900.000 người Canada nói tiếng Pháp đến vùng New England trong giai đoạn 1840 - 1930.

Với quy định hiện tại, công dân Mỹ chỉ cần có ít nhất một tổ tiên là người Canada (không giới hạn số thế hệ) là đủ điều kiện để có song tịch Mỹ - Canada. Những người này có thể nộp đơn xin Chứng nhận Quốc tịch Canada, từ đó làm cơ sở để xin cấp hộ chiếu Canada.

Quy trình xác lập quyền công dân và xin hộ chiếu

Đối với đa số người Mỹ gốc Canada, quy trình này bao gồm các bước:

Nộp đơn xin Chứng nhận Quốc tịch: Đây là đơn xin xác nhận tình trạng đã có sẵn (họ vốn đã là công dân theo luật), không phải đơn xin nhập tịch. Ứng viên cần cung cấp các giấy tờ chính thức như khai sinh, kết hôn hoặc hồ sơ rửa tội để chứng minh dòng máu liên tục từ tổ tiên người Canada.

Xin cấp hộ chiếu: Sau khi có Chứng nhận Quốc tịch, việc xin hộ chiếu diễn ra khá nhanh chóng, thường mất từ 10 đến 20 ngày.

Rào cản về giấy tờ: Thách thức lớn nhất không nằm ở đơn nộp mà ở việc thu thập bằng chứng về tổ tiên. Vì phần lớn người di cư đến New England từ Quebec, ứng viên thường phải liên hệ với cơ quan hộ tịch Quebec (DEC) hoặc Kho lưu trữ quốc gia Quebec (BAnQ). Hiện tại, BAnQ đang ghi nhận mức tăng 3.000% số yêu cầu trích lục hồ sơ cũ.

Thời gian xử lý và lưu ý về thủ tục

Chứng nhận Quốc tịch: Thời gian xử lý hiện tại là 10 tháng (tăng gấp đôi so với mức 5 tháng vào tháng 7/2025). Không có cách nào để đẩy nhanh tiến trình này tại bộ di trú.

Hộ chiếu: Xử lý trong 10 - 20 ngày sau khi đã có chứng nhận quốc tịch. Chính phủ Canada có chính sách đảm bảo hoàn tiền nếu chậm trễ quá 30 ngày.

Ứng viên có thể tự làm hồ sơ hoặc thuê đại diện pháp lý (luật sư hoặc tư vấn viên di trú được cấp phép). Lưu ý rằng các yêu cầu cung cấp hồ sơ từ BAnQ thường ưu tiên cho những người đang cư trú tại Quebec.

Quyền lợi và nghĩa vụ thuế

Người sở hữu song tịch Mỹ - Canada sẽ có đầy đủ quyền lợi tại cả hai quốc gia, bao gồm quyền cư trú, làm việc không hạn chế và quyền bầu cử tại Canada. Nếu thiết lập cư trú tại Canada, họ sẽ được tiếp cận hệ thống y tế và an sinh xã hội như công dân bản địa.

Về nghĩa vụ thuế:

Việc sở hữu quốc tịch hoặc hộ chiếu Canada không làm phát sinh thêm nghĩa vụ thuế.

Khác với Mỹ, Canada không áp dụng thuế toàn cầu dựa trên quốc tịch.

Công dân Canada chỉ phải nộp thuế thu nhập cho Canada nếu họ thực sự thiết lập cư trú hoặc có các mối liên hệ tài chính cụ thể tại đây (như sở hữu bất động sản hoặc doanh nghiệp tại Canada).

Ngoài ra, Canada không đánh thuế quà tặng hay thuế di sản.

Nguồn dữ liệu: Citizenship Act Update – Tháng 04/2026.