Hàng triệu công dân Hoa Kỳ hiện đã đủ điều kiện để xác lập quyền song tịch và sở hữu hộ chiếu Canada nhờ những thay đổi mang tính bước ngoặt trong luật quốc tịch của quốc gia láng giềng.
Luật quốc tịch theo huyết thống mới có gì đặc biệt?
Theo đạo luật mới nhất, những người có tổ tiên là người Canada sẽ tự động đủ điều kiện nhận quốc tịch Canada.
Không giới hạn nơi sinh: Không quan trọng bạn sinh ra ở đâu.
Không giới hạn thế hệ: Không quan trọng việc cha mẹ hay ông bà bạn có từng sống tại Canada hay từng sở hữu hộ chiếu Canada hay không.
Điều kiện then chốt: Chỉ cần bạn sinh trước ngày 15/12/2025 và có thể chứng minh được dòng máu trực hệ với một tổ tiên người Canada, bạn sẽ đủ điều kiện theo luật quốc tịch huyết thống và có thể nộp đơn xin Chứng nhận Quốc tịch Canada.
Quy định này áp dụng công bằng cho cả con đẻ và con nuôi. Sau khi nhận được Chứng nhận Quốc tịch, ứng viên có thể trực tiếp nộp đơn xin cấp hộ chiếu Canada.
Tác động mạnh mẽ tại khu vực New England
Đạo luật mới ảnh hưởng đến người Mỹ trên khắp cả nước, nhưng tập trung đặc biệt lớn tại vùng New England. Ước tính có khoảng 3 triệu người Mỹ tại khu vực này đủ điều kiện nhận quốc tịch Canada, phần lớn nhờ vào làn sóng đại di cư từ những năm 1870 đến 1930.
Việc sở hữu song tịch giúp người Mỹ hưởng đầy đủ quyền lợi của cả hai quốc gia, bao gồm quyền nhập cảnh và định cư vĩnh viễn tại Canada. Ngoài ra, hộ chiếu Canada cũng mang lại khả năng di chuyển quốc tế linh hoạt hơn so với hộ chiếu Mỹ trong nhiều trường hợp.
Quy trình thủ tục và lưu ý về thuế
Cách thức đăng ký:
Để xin Chứng nhận Quốc tịch, ứng viên cần cung cấp bằng chứng về dòng dõi từ tổ tiên người Canada thông qua các giấy tờ như giấy khai sinh hoặc hồ sơ rửa tội. Tại thời điểm hiện tại, thời gian xử lý hồ sơ là khoảng 11 tháng.
Vấn đề nghĩa vụ thuế:
Không phát sinh thuế thu nhập: Việc có quốc tịch Canada không làm phát sinh bất kỳ nghĩa vụ thuế thu nhập nào, kể cả nghĩa vụ khai thuế.
Căn cứ cư trú: Khác với hệ thống thuế của Mỹ (áp dụng cho công dân dù ở bất kỳ đâu), thuế thu nhập cá nhân của Canada dựa trên nơi cư trú. Nếu bạn không chuyển đến sống, không sở hữu doanh nghiệp hay bất động sản tại Canada, bạn sẽ không nợ thuế hay phải khai thuế tại đây.
Trường hợp định cư: Nếu bạn quyết định định cư vĩnh viễn và trở thành đối tượng cư trú thuế tại Canada, bạn có thể tận dụng Hiệp định thuế Mỹ - Canada để tránh đánh thuế hai lần.
Bối cảnh ra đời của đạo luật
Trước đây, quốc tịch Canada theo huyết thống bị hạn chế bởi "Giới hạn thế hệ thứ nhất" (FGL) – chỉ cho phép truyền quốc tịch cho một thế hệ sinh ra ở nước ngoài. Tuy nhiên, vào tháng 12/2023, Tòa án Tối cao Ontario đã phán quyết quy định FGL này là vi hiến.
Đáp lại phán quyết đó, chính phủ Canada đã ban hành Dự luật C-3 (Đạo luật sửa đổi Luật Quốc tịch), chính thức có hiệu lực từ ngày 15/12/2025:
Xóa bỏ FGL: Áp dụng cho tất cả cá nhân sinh trước ngày 15/12/2025.
Quy định cho tương lai: Đối với trẻ em sinh ra vào hoặc sau ngày 15/12/2025, luật vẫn cho phép thừa kế quốc tịch nếu cha/mẹ người Canada đáp ứng bài kiểm tra "mối liên hệ đáng kể" (từng sống tại Canada ít nhất 3 năm trước khi sinh con hoặc nhận con nuôi).
Nguồn dữ liệu: Citizenship Act Amendment & Bill C-3 Update – Năm 2026.
