Cách đây 4 tháng, hàng triệu người Mỹ bỗng nhiên trở thành công dân Canada "mặc định". Giờ đây, chính sự bùng nổ của làn sóng "truy tìm cội nguồn" này đang đẩy hệ thống xét duyệt của Canada vào tình trạng quá tải, khiến thời gian chờ đợi nhận chứng chỉ quốc tịch tăng nhanh chưa từng thấy.

1. Cánh cửa lịch sử mở ra sau hơn 100 năm

Lý do của sự gia tăng đột biến này không phải do cắt giảm nhân sự hay trì trệ hành chính, mà xuất phát từ Đạo luật mới thông qua vào tháng 12/2025: Xóa bỏ giới hạn thế hệ trong việc thừa kế quốc tịch.

Bất kỳ ai sinh trước ngày 15/12/2025 có tổ tiên là người Canada – dù là ông bà, cố nội/ngoại hay xa hơn nữa – hiện đều đã là công dân Canada.

Sự thay đổi này đã "đánh thức" di sản của cuộc đại di cư (The Great Hemorrhage) từ năm 1840 đến 1930, khi gần 1 triệu người Canada (chủ yếu từ Quebec) sang Mỹ làm việc tại các nhà máy ở New England và vùng Trung Tây. Ước tính hiện nay:

1 trên 4 cư dân vùng New England có thể đủ điều kiện nhận quốc tịch.

Hàng triệu người Mỹ trên khắp cả nước sở hữu "tấm vé vàng" này nhưng bấy lâu nay không hề hay biết.

2. Tại sao người Mỹ lại "vội vã" đến thế?

Dù nhiều người chưa có kế hoạch dọn sang Canada ngay lập tức, họ vẫn nhanh chóng nộp đơn vì nhận thấy quốc tịch song tịch Mỹ - Canada mang lại đặc quyền "chỉ có lợi, không có hại":

Quyền lực hộ chiếu: Hộ chiếu Canada hiện đang có thứ hạng cao hơn hộ chiếu Mỹ trên bảng xếp hạng Henley Passport Index.

Tự do lao động: Quyền sống và làm việc vô điều kiện tại Canada và tiếp cận các cơ hội trong khối Thịnh vượng chung (như Úc, New Zealand).

Không gánh nặng thuế: Canada không đánh thuế dựa trên quốc tịch, do đó việc sở hữu hộ chiếu Canada không ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế của họ tại Mỹ.

3. Cảnh báo: Thời gian xử lý đang chuyển từ "Tháng" sang "Năm"

Bộ Di trú Canada (IRCC) tính toán thời gian xử lý dựa trên lượng hồ sơ thực tế đang tồn đọng. Lịch sử đã chứng minh con số này có thể tăng vọt theo cấp số nhân:

Bài học từ quá khứ: Chương trình định cư Đại Tây Dương (AIP) từng chứng kiến thời gian xử lý nhảy vọt từ 9 tháng lên 37 tháng chỉ trong chưa đầy một năm do lượng hồ sơ tăng đột biến. Với hàng triệu người Mỹ đủ điều kiện, kịch bản này hoàn toàn có thể lặp lại với các đơn xin chứng nhận quốc tịch.

4. Lời khuyên cho ứng viên: Đừng để rơi vào "vòng xoáy chờ đợi"

Sự khác biệt giữa việc nộp đơn ngay hôm nay và việc trì hoãn vài tháng có thể là khoảng cách giữa 10 tháng chờ đợi và vài năm bị kẹt trong mê lộ hành chính.

Nếu bạn biết mình có tổ tiên là người Canada, đây là thời điểm "vàng" để hành động:

Kiểm tra ngay hồ sơ phả hệ: Tìm kiếm các bản ghi về ông bà, cố nội/ngoại sinh ra tại Canada.

Sử dụng công cụ tính toán: Xác minh tỷ lệ thành công qua các ứng dụng chuyên biệt.

Nộp đơn sớm nhất có thể: Giành chỗ trong hàng chờ trước khi con số 10 tháng hiện tại trở thành dĩ vãng.

Kết luận: Cánh cửa quốc tịch Canada đang mở rộng nhất trong lịch sử, nhưng con đường đi qua cánh cửa đó đang ngày một hẹp lại và dài hơn. Đừng để quốc tịch của chính mình bị bỏ lỡ chỉ vì chậm trễ trong khâu thủ tục.