Chính phủ Canada đang đề xuất một cuộc đại tu toàn diện hệ thống Express Entry, trong đó mức thu nhập cao sẽ đóng vai trò quan trọng hơn kinh nghiệm làm việc tại Canada trong cuộc đua giành suất thường trú nhân. Đề xuất này cũng bao gồm việc tiêu chuẩn hóa kinh nghiệm làm việc, giúp các ứng viên chỉ có kinh nghiệm quốc tế được xem xét bình đẳng với những người có kinh nghiệm làm việc trong nước.

Các chi tiết này được tiết lộ từ tài liệu mà Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) chia sẻ trong các cuộc tham vấn gần đây với giới luật sư di trú. Đây là bước cụ thể hóa kế hoạch bãi bỏ ba chương trình cũ (FSWP, CEC, FSTP) để thay thế bằng một dòng nhập cư duy nhất.

Điều kiện chung mới cho chương trình hợp nhất

Thay vì các bộ tiêu chuẩn riêng biệt như hiện nay, IRCC đề xuất một khung yêu cầu thống nhất:

Giáo dục: Bắt buộc có bằng tốt nghiệp trung học trở lên (phải có đánh giá bằng cấp ECA).

Ngôn ngữ: Quy định mức tối thiểu CLB 6 (hoặc NCLC 6) cho tất cả bốn kỹ năng đối với mọi ứng viên, không phân biệt ngành nghề.

Kinh nghiệm làm việc: Yêu cầu 1 năm kinh nghiệm tích lũy (thay vì liên tục) trong các nghề nghiệp thuộc nhóm TEER 0 đến 3, thực hiện trong vòng 3 năm gần nhất. Kinh nghiệm này có thể là ở Canada hoặc ở nước ngoài.

Lời mời làm việc: Sẽ không còn là điều kiện bắt buộc tối thiểu để nộp đơn.

Loại bỏ lưới điểm 67: Hệ thống tính điểm sơ loại dành riêng cho diện FSWP sẽ bị xóa bỏ hoàn toàn.

Thay đổi trong Hệ thống Xếp hạng Toàn diện (CRS)

Tâm điểm của cuộc cải cách nằm ở cách thức tính điểm để xếp hạng ứng viên trong "bể hồ sơ":

1. Yếu tố "Nghề nghiệp thu nhập cao" (High Wage Occupation)

Đây là bổ sung quan trọng nhất. Ứng viên có kinh nghiệm làm việc tại Canada hoặc lời mời làm việc trong các ngành có mức lương trên trung bình quốc gia sẽ nhận thêm điểm CRS. IRCC đề xuất 3 mức cộng điểm dựa trên tỷ lệ so với mức lương trung bình:

Gấp 1,3 lần: Ví dụ: chuyên viên phân tích tài chính.

Gấp 1,5 lần: Ví dụ: kỹ sư và giáo viên.

Gấp 2 lần: Ví dụ: bác sĩ và giáo sư.

Lưu ý: Điểm số dựa trên mức lương tiêu chuẩn của ngành nghề đó chứ không phải thu nhập thực tế cá nhân của ứng viên.

2. Khôi phục điểm Lời mời làm việc

Điểm cộng cho lời mời làm việc sẽ quay trở lại, nhưng chỉ áp dụng cho các ứng viên thuộc nhóm ngành nghề thu nhập cao nêu trên.

3. Công nhận bằng cấp nghề nghiệp

Các ứng viên có chứng nhận tay nghề Red Seal hoặc các bằng cấp chuyên môn được quản lý tại Canada sẽ nhận được sự công nhận và điểm số cao hơn.

Các yếu tố dự kiến bị loại bỏ hoặc điều chỉnh

IRCC cho rằng một số tiêu chí hiện tại không dự báo chính xác thành công kinh tế của ứng viên và đang cân nhắc loại bỏ hoặc giảm điểm đối với:

Tiền thưởng tiếng Pháp: (Hiện tại từ 25 - 50 điểm).

Học tập tại Canada: (Hiện tại từ 15 - 30 điểm).

Có anh chị em tại Canada: (Hiện tại 15 điểm).

Điểm phối hợp vợ/chồng: (Hiện tại tối đa 40 điểm).

Đề cử tỉnh bang: (Hiện tại 600 điểm) cũng nằm trong danh sách xem xét điều chỉnh hoặc loại bỏ để tránh chồng chéo với các đợt rút hồ sơ dành riêng cho tỉnh bang.

Lộ trình thực hiện

Các đề xuất này đang ở giai đoạn tham vấn công khai (dự kiến diễn ra vào Mùa Xuân 2026). Dù chưa có thời gian biểu chính thức cho việc áp dụng, nhưng giới quan sát nhận định IRCC đang rất nghiêm túc thực hiện lộ trình này, tương tự như việc họ đã hoàn thành việc tăng phí định cư và quốc tịch vào đầu năm nay.

Tuy nhiên, do quy mô cải cách lần này rất lớn, quá trình triển khai thực tế có thể sẽ mất nhiều thời gian hơn để hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật.