Kể từ ngày 30 tháng 3 năm 2026, Chính phủ Liên bang Canada chính thức chuyển giao hai quyền hạn đánh giá then chốt trong Chương trình Đề cử Tỉnh bang (PNP) cho các tỉnh và vùng lãnh thổ (PT). Đây là bước ngoặt quan trọng nhằm tăng cường vai trò tự chủ của địa phương trong việc lựa chọn nhân sự nhập cư phù hợp.

1. Hai thay đổi cốt lõi trong quy định mới

Từ nay trở đi, các tỉnh và vùng lãnh thổ sẽ là cơ quan duy nhất có trách nhiệm đánh giá hai tiêu chí:

Ý định cư trú: Ứng viên có thực sự muốn sinh sống tại tỉnh/vùng lãnh thổ đề cử hay không.

Khả năng lập nghiệp: Ứng viên có đủ khả năng tự thiết lập kinh tế tại Canada hay không.

Trước đây, viên chức của Bộ Di trú, Người tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) có quyền đánh giá lại các tiêu chí này và có thể từ chối đơn đăng ký ngay cả khi tỉnh bang đã cấp đề cử. Với quy định mới, Giấy chứng nhận đề cử hợp lệ sẽ là bằng chứng cuối cùng cho thấy ứng viên đã đạt yêu cầu, IRCC không còn quyền đưa ra quyết định khác biệt hoặc thay thế quyết định của tỉnh.

2. Phạm vi áp dụng

Quy định này có hiệu lực ngay lập tức đối với:

Tất cả các đơn đăng ký PNP mới.

Các đơn đăng ký đang chờ xử lý nhưng chưa vượt qua giai đoạn xét duyệt đủ điều kiện (bất kể nộp trước hay sau ngày 30/03/2026).

Lưu ý: Các đơn đã qua giai đoạn xét duyệt đủ điều kiện sẽ không bị ảnh hưởng.

3. Vai trò còn lại của Chính phủ Liên bang (IRCC)

Dù chuyển giao quyền đánh giá ý định cư trú và kinh tế, IRCC vẫn duy trì quy trình kiểm soát ở cấp liên bang:

Đối với PNP cơ bản (Base PNP): Xác minh danh tính; Kiểm tra giấy đề cử; Đảm bảo ứng viên không thuộc diện bị loại trừ (như đầu tư thụ động); Đánh giá khả năng nhập cảnh (hình sự, an ninh, sức khỏe, tài chính).

Đối với PNP nâng cao (Enhanced PNP - qua Express Entry): Thực hiện các bước như PNP cơ bản, đồng thời kiểm tra xem ứng viên có đáp ứng tiêu chí tối thiểu của các chương trình liên bang (FSWP, FSTP hoặc CEC) tại mọi thời điểm trong quy trình hay không.

4. Quy trình xử lý khi có thông tin bất lợi

Nếu IRCC phát hiện nghi vấn về ý định cư trú hoặc khả năng kinh tế, họ không thể tự ý từ chối đơn. Thay vào đó:

IRCC phải tham khảo ý kiến của tỉnh/vùng lãnh thổ đề cử.

Tỉnh/vùng lãnh thổ có từ 60 đến 90 ngày để xem xét và quyết định duy trì hoặc thu hồi đề cử.

IRCC chỉ từ chối đơn nếu tỉnh bang quyết định thu hồi giấy đề cử.

5. Lời khuyên cho ứng viên: Tập trung vào giai đoạn cấp tỉnh

Sự thay đổi này đồng nghĩa với việc các tỉnh bang sẽ xem xét hồ sơ kỹ lưỡng hơn. Ứng viên cần chuẩn bị bằng chứng mạnh mẽ ngay từ giai đoạn nộp đơn cho tỉnh:

Để chứng minh ý định cư trú: Thư mời làm việc tại địa phương; Có người thân trong vùng; Có lịch sử học tập/làm việc hoặc sinh sống tại tỉnh đó; Thể hiện mối liên hệ với cộng đồng.

Để chứng minh khả năng kinh tế: Có việc làm trong ngành nghề đang khát nhân lực; Kỹ năng ngôn ngữ tốt; Bằng cấp phù hợp thị trường lao động địa phương; Có đủ vốn định cư.

Việc nắm vững yêu cầu riêng biệt của từng tỉnh bang hiện nay trở thành yếu tố quyết định thành công cho lộ trình định cư diện PNP của các ứng viên.